Ο ναός του Αγίου Νικολάου στη Σπλάντζια αποτελεί το πιο εμβληματικό θρησκευτικό και ιστορικό τοπόσημο των Χανίων, καθώς ενσωματώνει στο σώμα του ολόκληρη τη θρησκευτική εξέλιξη της Κρήτης.

Χτισμένος περίπου το 1320 από το μοναχικό τάγμα των Δομινικανών, ο ναός ξεκίνησε τη ζωή του ως το καθολικό μιας μεγάλης μονής. Η αρχιτεκτονική του, με τα οξυκόρυφα τόξα και την επιβλητική του παρουσία, αντικατοπτρίζει την αίγλη της περιόδου της Ενετοκρατίας, όταν η Σπλάντζια αποτελούσε τον αριστοκρατικό πυρήνα της πόλης.

Η μεγαλύτερη αλλαγή στην ιστορία του ναού συνέβη το 1645, με την κατάληψη των Χανίων από τους Οθωμανούς. Ο ναός επιλέχθηκε ως το κεντρικό τζαμί της πόλης, γνωστό ως Χιουγκάρ Τζαμισί (το Τζαμί του Ηγεμόνα), προς τιμήν του Σουλτάνου Ιμπραήμ. Ήταν τότε που προστέθηκε ο εντυπωσιακός μιναρές στη νοτιοδυτική πλευρά του κτιρίου, ο οποίος ξεχωρίζει για τους δύο εξώστες του και το μεγάλο του ύψος. Στην αντίθετη πλευρά, το καμπαναριό που προστέθηκε αργότερα, δημιουργεί σήμερα ένα σπάνιο παγκοσμίως αρχιτεκτονικό σύνολο: είναι η μοναδική εκκλησία στην Ελλάδα που διαθέτει ταυτόχρονα καμπαναριό και μιναρέ, αποτελώντας ένα διαρκές σύμβολο συνύπαρξης και πολυπολιτισμικότητας.

Το 1918, ο ναός αποδόθηκε στην ορθόδοξη λατρεία και αφιερώθηκε στον Άγιο Νικόλαο, προστάτη των ναυτικών. Σήμερα, η επίσκεψη στον Άγιο Νικόλαο της Σπλάντζιας είναι μια εμπειρία που ξεπερνά τα όρια της θρησκευτικής κατάνυξης. Ο επισκέπτης μπορεί να διακρίνει τις στρώσεις της ιστορίας στους τοίχους του, από τις γοτθικές λεπτομέρειες των Ενετών μέχρι τα οθωμανικά στοιχεία και την ορθόδοξη αγιογραφία. Βρίσκεται σε μια από τις πιο ζωντανές πλατείες των Χανίων, κάτω από τη σκιά του ιστορικού πλατάνου, θυμίζοντας σε όλους ότι η ταυτότητα της πόλης είναι ένα μωσαϊκό από διαφορετικούς πολιτισμούς που έμαθαν να ζουν στον ίδιο χώρο.