Το Φρούριο Ιτζεδίν στο Καλάμι είναι ένα μνημείο με βαριά ιστορική κληρονομιά, που στέκει επιβλητικά στον λόφο πάνω από τον κόλπο της Σούδας.

Χτίστηκε το 1872 από τον Ρεούφ Πασά, τον τότε Οθωμανό διοικητή της Κρήτης, και πήρε το όνομά του προς τιμήν του πρωτότοκου γιου του Σουλτάνου Αμπντούλ Αζίζ, του Ιτζεδίν. Αρχικά, ο ρόλος του ήταν καθαρά στρατιωτικός: αποτελούσε το κύριο αμυντικό έργο για τον έλεγχο της εισόδου του λιμανιού της Σούδας, που ήταν και παραμένει ένα από τα σημαντικότερα στρατηγικά σημεία της Μεσογείου.

Ωστόσο, το Ιτζεδίν ταυτίστηκε στη συνείδηση του ελληνικού λαού περισσότερο με τη λειτουργία του ως φυλακή. Μετά την απελευθέρωση της Κρήτης και κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα, το φρούριο μετατράπηκε σε χώρο εγκλεισμού για βαρυποινίτες και, κυρίως, για πολιτικούς κρατούμενους. Στα πέτρινα κελιά του γράφτηκαν μερικές από τις πιο σκληρές σελίδες της νεότερης ελληνικής ιστορίας, καθώς εκεί κρατήθηκαν και εκτελέστηκαν πολλοί αγωνιστές της αντίστασης και της αριστεράς, ιδιαίτερα κατά την περίοδο του Εμφυλίου και της δικτατορίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το Φρούριο Ιτζεδίν έχει και μια κινηματογραφική διάσταση, καθώς οι υποβλητικοί του χώροι έχουν χρησιμοποιηθεί ως σκηνικό για σπουδαίες ταινίες, όπως «Οι μέρες του '36» και «Ο Θίασος» του Θόδωρου Αγγελόπουλου, αλλά και το «Πέτρινα Χρόνια» του Παντελή Βούλγαρη. Σήμερα, αν και ο χρόνος έχει αφήσει τα σημάδια του στα κτίσματα, το Ιτζεδίν παραμένει ένας τόπος ιστορικής μνήμης, υπενθυμίζοντας τις πολιτικές περιπέτειες της Ελλάδας και τη δύναμη της ανθρώπινης ψυχής απέναντι στον εγκλεισμό.