Το Σπήλαιο Κατωφύγι βρίσκεται στην ανατολική Κρήτη, στον νομό Λασιθίου, βορειοδυτικά του χωριού Τουρτούλοι (σημερινός Άγιος Γεώργιος) στην περιοχή της Σητείας.

Βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 450 μέτρων και η πρόσβαση σε αυτό γίνεται έπειτα από ανηφορική πεζοπορία περίπου 45 λεπτών.

Το σπήλαιο έχει σχηματιστεί μέσα σε Ιουρασικό ασβεστόλιθο και παρουσιάζει πλούσιο λιθοματικό διάκοσμο, με σταλακτίτες, σταλαγμίτες και εντυπωσιακές στήλες. Η είσοδός του έχει συνολικό πλάτος περίπου 3,2 μέτρα και χωρίζεται σε δύο τμήματα, ενώ μπροστά της σχηματίζεται μια μικρή δολίνη.

Η πρώτη αίθουσα του σπηλαίου προσεγγίζεται με απότομη κάθοδο περίπου 3,5 μέτρων. Έχει μήκος περίπου 24 μέτρα και μέγιστο πλάτος 12 μέτρα και χωρίζεται σε δύο τμήματα από μια εντυπωσιακή σειρά στηλών. Στο εσωτερικό της διακρίνονται λεκάνες νερού και πλούσια διακοσμημένα τοιχώματα.

Μέσα από μια στενή και χαμηλή δίοδο οδηγούμαστε στη δεύτερη αίθουσα, μήκους περίπου 42 μέτρων και πλάτους έως 11 μέτρων. Η αίθουσα αυτή παρουσιάζει ιδιαίτερα πλούσιο διάκοσμο, με σχηματισμούς που καλύπτουν τις επιφάνειες των τοιχωμάτων και των εξεδρών.

Από τη δεύτερη αίθουσα ξεκινούν τέσσερις επιμέρους θάλαμοι. Σε έναν από αυτούς, μια στενή κάθοδος οδηγεί σε μια μεγάλη υπόγεια λίμνη, στην οποία η πρόσβαση είναι δυνατή μόνο με ειδικό εξοπλισμό και εμπειρία. Το συνολικό μήκος της εξερευνημένης διαδρομής στο σπήλαιο πλησιάζει τα 100 μέτρα.

Σε μικρή απόσταση βρίσκεται και το Μικρό Κατωφύγι, ένα επίσης σημαντικό σπήλαιο. Διαθέτει μια μικρή αρχική αίθουσα και μια κατηφορική γαλαρία μήκους περίπου 40 μέτρων, με λεκάνες νερού, εντυπωσιακές στήλες και πλούσιο διάκοσμο. Στο βάθος του παρατηρείται στενή ρωγμή και απότομη κάθοδος, που πιθανότατα οδηγεί σε νέο θάλαμο. Στο σπήλαιο έχουν εντοπιστεί οστά ανθρώπων και άλλων θηλαστικών, γεγονός που του προσδίδει και επιστημονικό ενδιαφέρον.

Το Σπήλαιο Κατωφύγι αποτελεί έναν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα φυσικό σχηματισμό της ανατολικής Κρήτης, συνδυάζοντας γεωλογική ομορφιά και επιστημονική αξία, ενώ παραμένει σχετικά άγνωστο στο ευρύ κοινό.