Η Αρχαία Ίτανος, γνωστή σήμερα και ως Ερημούπολη, βρίσκεται στο βορειοανατολικό άκρο της Κρήτης, σε απόσταση αναπνοής από το διάσημο φοινικόδασος του Βάι.

Υπήρξε μία από τις ισχυρότερες παραθαλάσσιες πόλεις-κράτη της ανατολικής Κρήτης, με ιστορία που εκτείνεται από τους προϊστορικούς χρόνους έως την πρώτη βυζαντινή περίοδο. Η στρατηγική της θέση την κατέστησε ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά κέντρα διαμετακόμισης μεταξύ Κρήτης, Ανατολής και Αιγύπτου, ενώ η δύναμή της ήταν τέτοια που είχε δικό της νόμισμα και κυριαρχούσε σε όλη την περιοχή της σημερινής Σητείας.

Η περιήγηση στον αρχαιολογικό χώρο προσφέρει μια σπάνια εμπειρία, καθώς τα ερείπια είναι διάσπαρτα σε ένα τοπίο άγριας φυσικής ομορφιάς που καταλήγει στη θάλασσα. Ο επισκέπτης μπορεί να εξερευνήσει τις δύο ακροπόλεις της πόλης, χτισμένες σε λόφους που προσέφεραν ασφάλεια και εποπτεία του πελάγους, καθώς και τις εντυπωσιακές παλαιοχριστιανικές βασιλικές, οι οποίες μαρτυρούν τη σημασία της Ιτάνου κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες. Τα ερείπια των δημόσιων κτιρίων και των τειχών, πλεγμένα με τη χαμηλή βλάστηση και τους φοίνικες, δημιουργούν μια υποβλητική ατμόσφαιρα που θυμίζει ξεχασμένη πολιτεία.

Το πιο γοητευτικό στοιχείο της Ιτάνου, ωστόσο, βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια του νερού. Λόγω της καθίζησης του εδάφους, ένα σημαντικό τμήμα της αρχαίας πόλης είναι πλέον βυθισμένο, καθιστώντας την τοποθεσία έναν από τους αγαπημένους προορισμούς για snorkeling στην Κρήτη. Με μια απλή μάσκα, μπορεί κανείς να διακρίνει θεμέλια κτιρίων και τμήματα του αρχαίου λιμανιού στο βυθό της πεντακάθαρης θάλασσας. Η Ίτανος καταστράφηκε πιθανότατα από έναν ισχυρό σεισμό τον 8ο αιώνα μ.Χ. και αργότερα εγκαταλείφθηκε λόγω των επιδρομών Σαρακηνών πειρατών, παραμένοντας μέχρι σήμερα ένας τόπος όπου η ιστορία «συναντά» το γαλάζιο του Αιγαίου.